دوست داشتن از عشق برتر است -

بسم الله الرحمن الرحیم

شرایطِ پذیرشِ توبه به زبانِ ساده

اعتراف نزد پروردگار

اوّلین منزلِ عبودیّتتوبه است.اگر در روحِ خودمان تکانی دیدیم،اگر احساسِ پشیمانی دیدیم،اگرگذشتة خودمان را سیاه دیده و احساس کنیم راهی که تاکنون رفته ایم خطا بوده است و با خود گفتیم که« باید برگردم رو به سر بالایی،رو به خداوند»،به اوّلین منزلِ سلوک رسیده ایم و می توانیم ازآنجاشروع کنیم،وگرنَه...نَه!

نصیحتِ حضرتِ علی(عَلَیهِ السَّلام):حضرتِ علی (عَلَیهِ السَّلام)به شخصی نصایحِ زیادی کردند که دو جملة نخستِ فرمایشاتشان چنین بود:

1. از کسانی مباش که اُمید به آخرت دارد امّا می خواهد بدونِ عمل به آخرت برسد(مثلِ همة ما).

2. از کسانی مباش که احساسِ نیاز به توبه را در وجودشان دارند امّا همیشه می گویند دیر نمی شود،وقت باقی است( باز هم مثلِ...).

در دینِ مبینِ اسلام گفته اند اگر می خواهیتوبه کُنی لازم نیست(حتماً)بروی پیشِ یک روحانی و گناهانت را به او بگویی.گناه را به خداوندِ خود بگو.چرا گناه را نزدِ یک بَشَر اقرار و اعتراف می کنی؟به درگاهِ خداوندَت اقرارکن.

درحدیثِ قُدسی آمده است:خداوندِ تبارک و تعالی فرموده:« نالة گُنَهکاران نزدِ من، محبوب تر است از تسبیحِ تسبیح کنندگان».

بروید به درگاهِ خداوندِ خویش ناله کنید.گناهانتان را به کسی نگوئید که اقرار به گناه پیشِ دیگری،خود گناهی بَس بزرگ است.در دلِ خود گناهِ مرتکب شده را درنظرآورید،سپس همین گناه را پیشِ پروردگارِتان مطرح کنید،تقصیراتتان را به او بگوئید؛البته باید با تمامِ وجود،میل به گناه از وجودتان زدوده شود.طلبِ مغفرت کنید که خداوند شما را می آمُرزد،روحِ شما را پاکیزه می گرداند و از آن پس،لذّتی در شما ایجاد می شود که شیرینی عبادت را در وجودتان حس می کنید،گناهان و لذّاتِ گناهان در نظرِ شما کوچک می شود،دیگر رغبت نمی کنید به تماشایِ فلان فیلمِ شهوانی بنشینید یا به ناموسِ مردم نگاه بیَندازید،غیبت کنید،دروغ بگوئید،به مردم تهمتِ ناروا بزنید و...!

حضرتِ علی(عَلَیهِ السَّلام) شِش شرط برای استغفار ذکر فرمودند بدین شرح:

1. رُکنِ اوّلِ توبه: ندامت و پشیمانی

ابتدا باید خود را غرق در پشیمانی ببینی،چشمت را به رویِ گناهانت باز کنی،از خودت محاسبه بکشی، ببینی روزی چند گناهِ کبیره مرتکب می شوی.

2. رُکنِ دوّم:تصمیم به عدمِ بازگشت

باید یک تصمیمِ جدّی بگیری که دیگر فلان عملِ ناشایست را تکرار نمی کنید.از رحمتِ الهی مأیوس نباشید.از هرچه گناه دارید،برگردید؛ خداوند قبول خواهند کرد.حد و اندازه ای برایِ گناه ذکر نکرده اند.به عنوانِ نمونه نگفته اند اگر گناهانت به این حد رسید،توبهات پذیرفته نیست. بلکه فرموده اند: توبهکن.قبول می شود امّا توبة حقیقی.

حضرتِ علی(عَلَیهِ السَّلام) فرموده اند: افرادی که استغفارکنند و دومرتبه گناه را تکرارکنند،استغفارشان از استغفارنکردنشان بدتر است.چون این عمل،به نوعی تمسخرِتوبه است.

3. شرطِ اوّلِ توبه:بازگرداندنِ حقوقِ مردم

باید حقوقِ حقّ النّاس را برگردانی.خداوند از حقّ بندگانش نمی گذرد.اگر مال واموالِ مردم را خورده ای، موظّفی آن را به صاحبش بازگردانی یا دستِ کم او را راضی کنی که از حقّش بگذرد.اگر غیبتِ شخصی را کردی،باید به آن اعتراف کرده و حلالیّت بطلبی؛به او بگوئی من غیبتِ تو را کرده ام،خواهش می کنم مرا عفو کن.آن کسی که زکات شاملِ حالش می شده و نپرداخته،حقّ النّاس به گردن دارد و پرداختش واجب است.کسی اگر رشوه خواری کرده یا از راهِ حرام مالی به دست آورده،بایدآنچه گرفته را به صاحبِ مال برگرداند.از فرمایشاتِ حضرتِ علی(عَلَیهِ السَّلام) است:« شرطِتوبه پرداختنِ حقّ مردم است.اگر هم مالِ مردم را خورده اید و الان چیزی ندارید که بدَهید و در شرایطی هم هستیدکه به آن شخص دسترسی نیست(فوت شده یا در سفری طولانی و دور است و...)در اینجا باید استغفار کنید،برایش طلبِ مغفرت کنید،انشاالله که خداوند او را راضی خواهد گردانید.

4. شرطِ دوّم: ادایِ حقوقِ الهی

حقّ الهی به معنایِ مثلاً روزه است که متعلق به خداوندَست. روزه هایی را که خورده ای باید قضایش را به جا آوری و همچنین نمازهایِ قضایت را نیز.حج را که حتماً باید به جا آوریم؛به شرطِ آنکه استطاعتِ مالی و جسمانی داشته باشیم.

5. شرطِ اوّلِ کمالِ توبه:

حضرتِ علی(عَلَیهِ السَّلام)فرموده اند: شرطِ کمال،توبة واقعی است.توبه زمانیتوبهاست که گوشت هایی را که از راهِ حرام(یا غفلت)رویانیده ای،آب کنی؛اینها گوشتِ انسان نیست.گوشت هایی است که در مجالسِ شب نشینی و لهو و لعب به بدن اضافه کرده ای.

6. شرطِ دوّمِ کمالِ توبه:

حضرتِ علی(عَلَیهِ السَّلام) فرمودند:« به بدنتان که این همه لذّتِ معصیّت را چشیده است،رنجِ طاعت و عبادت را بچشانید».

نازک نارنجی نباشید که چنین انسان هایی پسندیده نیستند. روزه گرفتن سخت است؛و چون سخت است روزه بگیر،شب تا صبح احیا گرفتن را از آن جهت که دشوار است انجام بده؛ مدّتی به خودت رنج و سختی برسان تا تأدیب شوی و دیگر به سراغِ گناه و اعمالِ خداناپسندانه نروی.

به اُمیدِ حق موفّق و سربلند باشید

و خداوند به لُطف و کَرَمَش از گناهانمان

درگذرد

+ نوشته شده در دوشنبه بیست و یکم خرداد 1386ساعت 2:3 بعد از ظهر توسط احمدرضا حجارزاده |